KAWAKAWA (Piper excelsum) – co to za roślina? Leksykon ziół

Surowce zielarskie

Jakie części rośliny są wykorzystywane?

• liście (najczęściej)
• korzenie
• owoce
• młode pędy

Skład chemiczny

Najważniejsze substancje czynne

Badania LC-MS/MS wykazały obecność licznych metabolitów wtórnych, w tym ponad 60 zidentyfikowanych związków.

Najważniejsze grupy:

• amidy (np. piperine, pellitorine)
• lignany (np. yangambin)
• fenylopropanoidy (mirystycyna, elemicyna)
• flawonoidy (witeksyna)
• alkaloidy (trigonelina, dopamina)

Historia zastosowania

Medycyna ludowa (Rongoā Māori)

Kawakawa była wykorzystywana tradycyjnie w praktykach Rongoā Māori jako roślina ceremonialna i użytkowa.

Tradycyjne zastosowania (kontekst etnomedyczny)

Źródła historyczne wskazują stosowanie kawakawy w odniesieniu do:

• dolegliwości trawiennych (np. niestrawność)
• problemów skórnych (podrażnienia, zmiany powierzchniowe)
• bólu zębów i jamy ustnej
• zastosowań oczyszczających i rytualnych

Współczesna literatura naukowa podkreśla, że są to zastosowania tradycyjne i nie stanowią potwierdzonych klinicznie wskazań terapeutycznych.

Inne tradycje lecznicze Brak istotnych zastosowań w europejskiej fitoterapii klasycznej.

Co mówią współczesne badania?

• Badania in vitro Ekstrakty wykazują aktywność biologiczną w modelach komórkowych, m.in. w zakresie modulacji markerów zapalnych.
• Badania na zwierzętach Dane ograniczone, obejmujące wybrane frakcje fitozwiązków.
• Badania kliniczne Wstępne badania sugerują potencjalny wpływ naparu z kawakawy na parametry metaboliczne po posiłku, jednak wymagane są dalsze badania o większej skali

Zastosowanie w kosmetyce

Kawakawa jest stosowana w kosmetykach:

• kremach ochronnych
• maściach
• preparatach łagodzących
• produktach po opalaniu

Znaczenie mają głównie związki aromatyczne i polifenole.

Zastosowanie kulinarne

• napary z liści (herbata kawakawa)
• przyprawa regionalna
• składnik napojów rzemieślniczych
• jadalne owoce o słodkim smaku

Jak przygotowuje się surowiec?

• Napar 1–2 g suszonych liści / 200 ml wody, 10 minut parzenia.
• Odwar Gotowanie liści przez 10–15 minut.
• Nalewka Ekstrakcja alkoholowa surowca roślinnego.
• Macerat Ekstrakcja wodna lub olejowa na zimno.

Bezpieczeństwo stosowania

• Możliwe działania niepożądane Brak wystarczających danych dotyczących długoterminowego stosowania.
• Interakcje Nie udokumentowano klinicznie istotnych interakcji.
• Przeciwwskazania Ostrożność zalecana: w ciąży, podczas karmienia u dzieci

Ciekawostki

• liście kawakawy często mają naturalne „dziury” po owadach
• roślina ma znaczenie rytualne w kulturze Maorysów
• należy do tej samej rodziny co pieprz czarny
• owoce są chętnie zjadane przez ptaki

Najważniejsze informacje w skrócie

Kawakawa (Piper excelsum) to nowozelandzka roślina z rodziny pieprzowatych, bogata w amidy, lignany i fenylopropanoidy. Ma długą tradycję stosowania w Rongoā Māori, jednak jej zastosowania mają charakter etnomedyczny i nie są klinicznie potwierdzone. Współcześnie jest przedmiotem badań fitochemicznych i stosowana głównie w naparach oraz kosmetykach.

FAQ

1. Czy kawakawa jest bezpieczna? W tradycyjnych ilościach naparów uznaje się ją za niskotoksyczną, jednak brak danych o długoterminowym stosowaniu.
2. Jakie części są wykorzystywane? Liście, korzenie, owoce i młode pędy.
3. Jak przygotować napar? 1–2 g suszu na 200 ml gorącej wody, parzyć 10 minut.
4. Czy można stosować codziennie? Brak wystarczających badań dotyczących codziennego, długotrwałego stosowania.
5. Gdzie występuje? Naturalnie w Nowej Zelandii.
6. Czy jest jadalna? Tak, szczególnie owoce i liście jako przyprawa.
7. Czy nadaje się do kosmetyków? Tak, ekstrakty są stosowane w kosmetyce pielęgnacyjnej.
8. Jakie zawiera związki aktywne? Amidy, lignany, flawonoidy i fenylopropanoidy.
9. Czy kawakawa działa jak kava? Nie — to inny gatunek, choć z tej samej rodziny.
10. Czy istnieją badania kliniczne? Tak, ale są wstępne i wymagają potwierdzenia.

Powiązane rośliny

• Piper methysticum (kava)
• Piper nigrum (pieprz czarny)
• Piper longum (pieprz długi)
• Piper cubeba (kubeba)
• Piper betle (betel)

Autorka: Anita Warda

O autorce: Redaktorka bloga netzdrowie.pl; absolwentka kursów Zielarstwo i Towaroznawstwo Zielarskie i Balsamy, żywice i olejki eteryczne w medycynie naturalnej i kosmetyce w IMK w Katowicach oraz kursów Zioła lecznicze - naturalny sposób utrzymania zdrowia, urody i odporności oraz Sztuka aromaterapii dla każdego – zastosuj olejki eteryczne, by poczuć się dobrze na UO SGGW oraz innych kursów. Zielarka-fitoterapeutka.

Bibliografia:

1. Jayaprakash, R., Ramzan, F., Miles-Chan, JL, Foster, M., Mithen, RF i Pook, C. (2022). Eksploracja przestrzeni chemicznej liścia kawakawy ( Piper excelsum ). Nutrients , 14 (23), 5168. https://doi.org/10.3390/nu14235168
2. Tautuiaki S, Gojer J, Jayaprakash R, Sharma P, Pook C, Foster M, Miles-Chan J, Mithen R, Ramzan F. Anti-inflammatory effects of kawakawa (Piper excelsum): An integrative mRNA-miRNA approach. Food Sci Nutr. 2024 Sep 10;12(11):8858-8869. doi: 10.1002/fsn3.4450. PMID: 39619950; PMCID: PMC11606859.
3. https://www.nzpcn.org.nz/flora/species/piper-excelsum-subsp-excelsum/
4. https://www.inaturalist.org/taxa/404899-Piper-excelsum
5. https://www.aucklandbotanicgardens.co.nz/plants-for-auckland/plants/piper-excelsum/

Nota prawna: Treści przedstawione na tym blogu mają wyłącznie charakter edukacyjny i informacyjny. Dokładamy wszelkich starań, aby były merytorycznie poprawne i aktualne, jednak nie zastępują one indywidualnej porady specjalisty dostosowanej do Twojej sytuacji. To nie jest porada lekarska ani spersonalizowana porada zielarska. Podane informacje mają charakter skrótowy i nie są kompletne. Przed zastosowaniem ziół lub innych metod opisanych na blogu skonsultuj się z lekarzem lub wykwalifikowanym specjalistą. Szczególną ostrożność powinny zachować kobiety w ciąży i karmiące, osoby przewlekle chore, przyjmujące leki lub suplementy diety, osoby z chorobami autoimmunologicznymi, cukrzycą, chorobami serca, zaburzeniami ciśnienia krwi, a także osoby przyjmujące leki psychotropowe. Konsultacja lekarska jest również niezbędna dla dzieci, kierowców oraz osób obsługujących maszyny. Żadna część artykułu nie może być traktowana jako porada zdrowotna. Przed zastosowaniem jakichkolwiek informacji w praktyce skonsultuj się z odpowiednim specjalistą.